Dedemin İnsanları (2011)

Türkiye'nin kaç zanaatkar ve sanatkar yönetmeni var ki derseniz bir elin parmaklarını geçmez. Demek istediğim hem oyuncularına, öyküsüne, hikayesine hakim olacak; hem de teknik olarak setine ekibine iyi reji yapıp filmin kalitesini yükseltecek.

Çağan Irmak bütün bunları çok iyi yapabildiği gibi bir de üstüne yazar yönetmenlik (author) görevini üstleniyor. Bİr çok insanın Babam ve Oğlum ile kıyasladığı bu film yarın öbür gün sinema kitaplarında işlenirken Çağan Irmak sinemasının temel unsurlarını barındıran Çağan Irmak sinemasına ait bir film olarak geçecek bunu unutmayalım...

Film bence Çağan Irmak'ın en iyi işi. Bir çok yönden daha önce alışık olduğumuz abartma, manüple etme hatta zaman zaman istismara kayan Irmak sinemasının daha çok olgunlaştığı oturduğu bir yapıt var karşımızda. Bir iki sahnedeki aksamalar dışında hikaye gayet rayında dozajında, oyunculuklar üst düzey ve kıvamında işliyor. Irmak 7 den 70'e herkesi oynatmayı o kadar iyi beceriyor ki (Ozan'ın büyüklüğünü oynayan Ushan Çakır hariç) hiç ama hiç bir yabancılık hissetmiyorsunuz filme karşı.

Kim ne derse desin Çağan Irmak filmlerine hem kendi imzasını koyup hem de gişe başarısı yakaladığı için Türk sineması adına gurur duyuyorum.

Mübadele;insanın hiçbir yere tam olarak ait olamamasına neden olan,-öteki- olmaktan kaçsa da kurtulamadığı acı bir gerçek.Bu gerçek hüzünlü olduğu kadar da unutulan,anlatılmayan bir geçmişe sahip;öncelikle bu nedenden ötürü Çağan Irmak'ı kendi ailesinden yola çıkarak bizi o günlere götürdüğü için tebrik etmek lazım.Benim en beğendiğim yönetmenlerden biri olduğu için hataları gözüme hiçbir zaman fazla gelmiyor ve bu filmde de onun tüm tatlı hileleri mevcut:Usta oyuncular,Ege'nin içten insanları,doğal güzelliği,insanların paylaştığı ortak acıları duygu sömürüsü gibi yansıtmamak adına tam da zamanında gelen esprileri,karakterlerin tek başına varolduğunun ve yaşadığının hissinin verilmesi,sahne geçişlerindeki başarı ve bütünüyle her kesime hitap edebilecek olan güçlü bir senaryo.Çağan Irmak bir insanın kendisiyle yapabileceği en önemli yüzleşmelerden birini daha yapıyor ve çocukluğundaki (dedeye olan sevginin ve sahiplenme arzusunun da etkisiyle) dedesinin de tabiriyle -kötü insan- olma durumunu o kadar güzel yansıtmış ki bir çocuğa ilk kez böylesine öfke duydum;özellikle de Hümeyra'nın oynadığı karakteri yerle bir etmek adına sarfettiği sözler ve dedesinin çırağına kökeninden ötürü,arkadaşlarının da teşvikiyle sergilediği acımasız tutum...Son olarak rakı sofrası sahneleri filmin vermek istediği mesajı tek başına anlatmaya yeter bu bile onun ne derece başarılı bir yönetmen olduğunun kanıtı.

Çağan Irmak,şüphesiz,Türk sinema seyircisinin ruhuna nasıl dokunacağını en iyi bilen yönetmenlerin başında geliyor..Öyle olmasa,kendi hayatından kesitler sunduğu ‘Dedemin İnsanları’,seyirciyle bütünleşmeyi,bu kadar yoğun bir şekilde başaramazdı..Türkiye’de,yönetmen-oyuncu birlikteliği aklıma ilk önce Yavuz Turgul-Şener Şen ikilisini getirirdi,yıllar sonra da Çağan Irmak-Çetin Tekindor cevabını rahatlıkla verebileceğiz sanırım,hatta Hümeyra’yı da katarak bir üçleme yapabiliriz..Dedemin insanları hikayesiyle,hikayenin işleyişiyle,çocuk oyunculardan ustalara uzanan harika oyunculuklarıyla rahatlıkla ‘olmuş’ dedirten Türk filmlerinden..Filmin bana göre olumsuz tek tarafı ‘Dış ses’ in inanılmaz itiliciliğiydi..Hatta filme yoğunlaştığım her anda duyduğum o itici ve duygu yoksunu dış ses konuşması,beni kısa aralıklarla filmden uzaklaştırdı diyebilirim..Çağan Irmak gibi usta bir yönetmenin –bana göre- bunu atlamaması gerekirdi..